Grecja Chalkidiki - informacje praktyczne

Skalisty półwysep Chalkidiki (Płw. Chalcydycki) był w czasach mitycznych ojczyzną gigantów, którzy walczyli z olimpijskimi bogami. Dziś przez wielu określany jest jako jeden z "magicznych", choć mało jeszcze znanych turystom regionów.

Nazwa Chalkidiki pochodzi od nomosu Chalkis na wyspie Eubeja, której mieszkańcy skolonizowali półwysep w VIII i VII wieku p. n. e.. W opisie wojen perskich u Herodota pojawia się pierwsza pisemna wzmianka na temat półwyspu Chalkidiki - 32 jego najważniejsze miasta półwyspu sprzymierzyły się przeciwko Atenom tworząc federację. Przez stulecia półwysep był częścią Imperium Rzymskiego, następnie znalazł się pod panowaniem weneckim i bizantyjskim, wreszcie został podbity przez Turków. Od roku 1912 Chalkidiki jest częścią Grecji.

Trzy cyple półwyspu, zwane często palcami, oferują turystom odmienne krajobrazy i wrażenia.

Cypel Kassandra jest najgęściej zaludniony i najbardziej rozwinięty turystycznie. Znajduje się tutaj dużo hoteli i ośrodków rekreacyjnych. W krajobrazie Kassandry wyróżniają się przede wszystkim piękne piaszczyste plaże, bujna roślinność i rozległe lasy piniowe.

Sithonia - "środkowy palec" Chalkidiki - zachwyca przede wszystkim romantycznym krajobrazem i urozmaiconą linią brzegową.
Najdalej na wschód wysunięty jest cypel z górą Athos. W roku 963 n.e. założono tutaj pierwszy klasztor. W XV wieku było ich już 40, a cypel zamieszkiwało ok. 40000 zakonników. Przez stulecia mnisi żyli na górze Athos, w całkowitym odosobnieniu od reszty świata, bez reszty oddani religii i rozważaniom o życiu wiecznym. Obecnie w klasztorach żyje ok. 1700 mnichów.
Poza pięknem przyrody półwyspu Chalkidiki, licznymi malowniczymi miasteczkami i wioskami, należy także wymienić Saloniki (Thessaloniki). Drugie co do wielkości miasto Grecji od chwili powstania w 316 roku p.n.e. miało ze względu na swoje położenie duże znaczenie strategiczne. Podczas zwiedzania, w obrębie starych murów obronnych miasta, znajdą Państwo z pewnością wiele śladów dawnych zdobywców, wiele rzymskich pomników oraz kościołów bizantyjskich.

Czasy współczesne uczyniły z Salonik ośrodek przemysłu, handlu i kultury, ze znaczącym uniwersytetem, galeriami i teatrami. Przeszłość miasta można poznać podczas zwiedzania Muzeum Archeologicznego.
Atrakcjom Chalkidiki, przedstawionym w ogromnym skrócie powyżej, najlepiej przyjrzeć się, zwiedzając półwysep samodzielnie lub biorąc udział w proponowanych przez nas wycieczkach.

Mitologia grecka

Mitologia grecka ze swoimi legendami o bogach, półbogach, baśniowych stworach, bohaterach i niegodziwcach wywodzi się z podejmowanych przez ludzi prób zrozumienia otaczającego ich świata. W swoim życiu Grecy czuli się zdani na łaskę i niełaskę sił, na które nie mieli żadnego lub niewielki wpływ. Należały do nich siły natury, jak burze i susze lub znaczące wydarzenia, jak narodziny czy śmierć człowieka. Mity (wiele opowieści) udzielały wszystkich potrzebnych wyjaśnień: opowiadały o stworzeniu świata, o narodzinach bogów i ich działalności. I wreszcie: o powstaniu człowieka.

Ponieważ Grecy w swoich opowiadaniach tworzyli bogów na swoje podobieństwo, ich bogowie mieli ludzkie rysy oraz cechy. Kochali i nienawidzili się nawzajem; mieli ze sobą dzieci; wielu nie dochowywało wierności, a zdradzeni mścili się za to straszliwie, bywali także zazdrośni, ale umieli również wybaczać, jedni byli sprawiedliwi, inni nie! Jednak wszystkich łączyło jedno: bezpośrednia lub pośrednia ingerencja w życie ludzkie. Dlatego też ludzie zaczęli się modlić i składać ofiary, chcąc zjednać sobie bogów i wkraść się w ich łaski. Tak powstały znaczące ośrodki kultu. Wierzono, że w niektórych miejscach bogowie objawiali swą wolę - jak np. w wyroczni Zeusa w Dodonie w Epirze, gdzie wsłuchiwano się w szum starego dębu, aby wyczytać z niego wskazówki w ważnych życiowych kwestiach, np.: jakie będą następne żniwa? lub czy powinienem poślubić daną kobietę czy też nie? Wielkich olimpijskich bogów (mieszkali oni na najwyższej górze Grecji, Olimpie) było dwunastu: Zeus, ojciec bogów; jego żona Hera, opiekunka rodzin i kobiet; Atena, bogini mądrości; Posejdon, bóg morza; Demeter, bogini siewów; Apollo, bóg muzyki i sztuki jasnowidzenia; Artemida, bogini łowów; Hermes, posłaniec bogów; Afrodyta, bogini piękności i miłości; Ares, bóg wojny; Hefajstos, bóg ognia i rzemiosła; Hestia, bogini domowego ogniska. Oprócz nich było także wielu pomniejszych bóstw jak, Helios, bóg słońca, i Hades, pan podziemia, herosi, jak Herkules i Tezeusz; i wszelkiego rodzaju mityczne stwory i postaci.

Znaczącą rolę odgrywają bogowie w dwóch wielkich epopejach greckich, Iliadzie i Odysei. W pierwszym eposie opiewana jest walka Greków przeciwko Troi, druga opisuje perypetie Odyseusza.

Banki i waluta

W Grecji od 01.01.2002 r. jednostką monetarną jest euro, które dzieli się na 100 eurocentów. Symbolem euro jest E.
Banknoty występują w nominałach 500, 200, 100, 50, 20, 10, 5, a monety: 2, 1 euro i 50, 20, 10, 5, 2 i 1 cent.
Banki czynne są od poniedziałku do piątku w godzinach 9.00-14.00. Na lotnisku w Salonikach codziennie (również w niedziele) w godzinach lądowania rejsów międzynarodowych czynna jest filia National Bank.
Bankomaty przyjmujące karty EC oraz karty kredytowe znajdą Państwo we wszystkich większych miejscowościach.

Dni targowe

Wtorek w Kassandrii i Ierissos, środa w Nea Moudanii, czwartek w Neos Marmaras, sobota w Poligyros. Targi odbywają się przed południem.

Filmowanie i fotografowanie

Na terenach, gdzie prowadzone są prace wykopaliskowe, nie wolno używać statywu. Fotografowanie w muzeach jest płatne. Nie wolno fotografować lotnisk i obiektów wojskowych, ze szczególnym wskazaniem obiektów wojskowych przy granicy z Turcją.
Zabronione jest także filmowanie na górze Athos. Można za to robić zdjęcia.

Godziny otwarcia

W miejscowościach turystycznych sklepy są czynne zazwyczaj przez cały dzień, często nawet do godziny 22.00. W Salonikach sklepy są zamykane po południu w poniedziałek, środę i sobotę.

Muzea

• Muzeum Archeologiczne w Salonikach. Godziny otwarcia: poniedziałek 12.30-19.00, wtorek-piątek 8.00-19.00, sobota-niedziela 8.30-15.00.
• Muzeum Historyczne w Białej Wieży Godziny otwarcia: pn. 12.30-19.00, wt.-pt. 8.00-19.00, sob.-nd. 8.30-15.00.
• Miejskie Zbiory Sztuki 162, Vassilis Olgas (piękna, stara willa). Godziny otwarcia: wtorek-piątek 9.00-13.00 i 17.00-21.00, sobota 17.00-21.00, niedziela 9.00-13.00.

Nabożeństwa

W Salonikach i we wszystkich małych miejscowościach w pobliżu Państwa hotelu odprawiane są w niedzielę w godzinach 7.00-11.00 nabożeństwa prawosławne.

Napięcie w sieci

Wynosi ono 220 V. Mimo to prosimy zwrócić uwagę na odpowiednie wskazówki w pokoju hotelowym.

Poczta

Opłata pocztowa dla listów i kart wynosi 0,60 E. Wszystkie listy wysyłane są pocztą lotniczą, czas dostarczenia waha się od 6 do 8 dni. Znaczki można kupić w urzędach pocztowych, recepcjach hotelowych i kioskach (te ostatnie pobierają niewielki narzut).

Połączenia autobusowe

Ze wszystkich miejscowości wypoczynkowych kursują do Salonik autobusy liniowe. Z dworca autobusowego "Chalkidiki" w Salonikach jest już tylko kilka kilometrów do centrum, które najlepiej pokonać taksówką.

Prasa / książki

W hotelach i na terenie ośrodków wypoczynkowych znajdą Państwo stoiska, w których można kupić książki (tzw. wydania kieszonkowe, w miękkich okładkach), prasę codzienną i magazyny ilustrowane. Zagraniczna prasa codzienna trafia do sprzedaży zwykle z jedno-, dwudniowym opóźnieniem, magazyny - z jednotygodniowym opóźnieniem.
Prasę można kupić również w prawie każdym kiosku sprzedającym m. in. pamiątki, słodycze, papierosy.

Przedmioty wartościowe

Przedmioty wartościowe, w szczególności pieniądze, dokumenty osobiste oraz biżuterię należy zdeponować w sejfie hotelowym. Kradzieże, nawet jeśli rzadko, zdarzają się również tutaj. Właściciele hoteli w Grecji, podobnie jak na całym świecie, nie ponoszą odpowiedzialności za kradzieże w pokojach i na terenie hotelu.

Przedstawicielstwa dyplomatyczne

Ambasada RP w Atenach:
22, Chrissanthemon,
154 52 Psychico Athen
tel. 010/677 82 60 lub 010/677 57 42,
fax. 010/671 83 94

Konsulat Honorowy RP w Atenach: 21, Kamelion,
154 52 Psychiko Athen
tel. 010/657 57 40, fax. 010/677 88 12

Radio i telewizja

Wiele hoteli dysponuje antenami do odbioru telewizji satelitarnej, tak więc możliwe jest oglądanie programów w innych językach.

Różnica czasu

W Grecji obowiązuje czas wschodnioeuropejski. Od kwietnia do października - czas letni, tak więc należy przestawić zegarki o jedną godzinę do przodu. Rozkład dnia w Grecji wygląda nieco inaczej niż u nas. Greckie przedpołudnie trwa mniej więcej do godziny 14.00, przerwa obiadowa do ok. 17.00, a wieczór rozpoczyna się ok. godziny 21.00.

Taksówki

Kassandra
Lotnisko: w zależności od położenia hotelu ok. 36-47 E.
Kriopigi-Kallithea ok. 5 E.

Sithonia
Lotnisko: w zależności od położenia hotelu ok. 39-47 E. Meliton - Neos Marmaras ok. 4,5 E.

Ouranoupolis
Lotnisko: ok. 53 E.

Sani Beach Resort
Taksówki przyjeżdżają z miejscowości Nea Moudania lub Nea Fokea. Ceny orientacyjne: Sani - Nea Moudania 14 E; Sani - Saloniki - lotnisko 42 E.

Telefon

Rozmowy telefoniczne prowadzone z hotelu związane są z kosztami dodatkowymi. Personel recepcji udzieli Państwu szczegółowych informacji na temat prowizji.
Ogólnodostępne budki telefoniczne posiadają najczęściej telefony na karty. Karty można dostać w kioskach, supermarketach i filiach OTE. Rozmowy zagraniczne można łączyć bezpośrednio. Dzwoniąc do Polski należy wybrać numer kierunkowy 0-048, następnie numer miasta (bez zera) i numer abonenta.
3-minutowa rozmowa zagraniczna w obrębie Europy kosztuje ok. 7,5 E. Rozmowa na terenie Grecji ok. 3 E. Niższe taryfy obowiązują w godzinach 22.00-6.00 oraz w niedziele i święta.
Operatorami telefonii komórkowej w Grecji są firmy Telestet i Panafon. Aby telefonować z Grecji z własnego telefonu komórkowego, należy mieć aktywowaną usługę roamingu.

Poland Direct

Telefony z zagranicy do Polski na koszt abonenta: 00 800 48 11 Uwaga: inicjowanie połączeń Poland Direct z publicznych aparatów telefonicznych wymaga użycia monety lub karty telefonicznej. Ponadto w niektórych hotelach oraz podczas korzystania z usług sieci telefonii ruchomej moga być pobrane dodatkowe opłaty.

Woda pitna

Woda wodociągowa ma dobrą jakość i nadaje się do picia.

Wskazówki specjalne

Międzynarodowe Targi w Salonikach odbywają się co roku we wrześniu i trwają dwa tygodnie. Od czerwca do września trwa Festiwal w Sani. W lipcu i sierpniu w amfiteatrze Siviris odbywają się przedstawienia festiwalowe.

Wynajem samochodu

Uwaga: pozornie korzystne oferty wynajmu samochodu w lokalnych agencjach mogą okazać się zwykłym oszustwem (oferty takie najczęściej nie obejmują ubezpieczenia ani serwisu).
W Grecji obowiązują międzynarodowe przepisy ruchu drogowego.

Zakupy

Typowymi dla Grecji upominkami są wyroby rzemiosła artystycznego, takie jak ceramika, wyroby z miedzi, dywany z owczej wełny, hafty i koronki, ręcznie wytwarzana biżuteria ze złota i srebra.
Najwięcej sklepów w Salonikach znajdą Państwo przy ulicach Egnatia i Tsimiski. Warto zagłębić się w boczne uliczki. W pobliżu placu Arystotelesa każdego przedpołudnia odbywa się targ, na którym można kupić ryby, mięso, warzywa, owoce i kwiaty.

Produkty z Chalkidiki

Wina
Melisanthi - najlepsze białe wino (Carras)
Agioritikos - półwytrawne białe i różowe wino z góry Athos
Cava Tsantali - wytrawne wino czerwone starszych roczników
Makedonikos - smaczne wino stołowe, białe, czerwone i różowe

Miody

W większości wiosek sprzedaje się je przy drodze. Największym "producentem" miodu jest wioska Nikiti.
Wskazówka: najlepiej poszukać kilku sklepów obok siebie i porównać ceny. Czasem opłaca się także potargować.
Uwaga: prosimy pamiętać, że wywóz dzieł sztuki (antyków, ikon) jest dozwolony wyłącznie po uzyskaniu specjalnego zezwolenia od władz greckich. Dowód zakupu wystawiony przez sprzedawcę nie jest w takich wypadkach honorowany.

Życie nocne

W niektórych centrach turystycznych jest wiele barów, restauracji i dyskotek (np. w Kalithei, Hanioti i Neos Marmaras).

Pomoc lekarska

W Poligyros znajduje się klinika oraz pogotowie ratunkowe. Koszt wizyty u lekarza prywatnego pokrywa w gotówce pacjent. Jeśli wykupili Państwo dodatkowe ubezpieczenie kosztów leczenia za granicą, mogą Państwo poprosić lekarza o wystawienie szczegółowego rachunku. Tylko wtedy można uzyskać w kraju zwrot wydatków poniesionych na leczenie poza granicami kraju.

Szpitale

General Hospital Poligyros,
tel.: 03710/2 40 21.

Health Center Nea Moudania,
tel.: 03730/2 22 22 oraz 2 12 64.

Medical Center Sithonia, Agios Nikolaos,
tel.: 03750/3 17 88-89.

Nea Roda (12 km od Ouranoupolis), dr Neketopoulos,
tel.: 03770/3 13 06.

Medical Center Ierissos (ok. 18 km od Ouranoupolis),
tel.: 03770/2 11 11.

Apteki

Apteki w Grecji noszą nazwę farmakion i oznaczone są zielonym lub czerwonym krzyżem. Dużo leków można kupić bez recepty. Najlepiej jest pokazać aptekarzowi opakowanie po zużytym lekarstwie.
Oprócz licznych aptek w Salonikach, znajdą Państwo apteki także w miejscowościach: Poligyros, Nea Moudania, Kassandria, Pefkohori, Nea Fokea, Hanioti, Ouranoupolis, Nea Roda, Neos Marmaras i Kallithea.

Zimne napoje

Częstą przyczyną dolegliwości jelitowych są zbyt zimne napoje, dlatego w upały nie należy pić lodowatych napojów. Żołądek źle reaguje również na oliwę z oliwek i zimne piwo. Do jedzenia polecamy miejscowe wino.

Uwaga: słońce!

Warto przypomnieć kilka ważnych reguł dotyczących przebywania na słońcu:

• Należy stopniowo przyzwyczajać skórę do silniejszego promieniowania.
• Skórę nieprzyzwyczajoną do słońca należy okryć lekką odzieżą lub stosować krem z silnym filtrem przeciwsłonecznym.
• Należy unikać słońca w południe.
• Zawsze należy szukać cienia. Tak również można się opalić.

Posiłki i napoje - typowe dania

• Moussaka - suflet z bakłażanem i siekanym mięsem
• Dolmades - mięso siekane zawinięte w liście winogron z cytrynowym sosem majonezowym
• Jouverlakia - pulpeciki mięsne
• Stiffado - gulasz wołowy na słodko-kwaśno
• Arni psito - grillowana baranina
• Souvlakia - szaszłyki
• Barbounia - brzana
• Kalmares - kałamarnica
• Chtapodhi - polip
• Choriatiki Salata - typowo grecka sałatka (oliwa, oliwki, pomidory, zielona sałata, ser owczy, ogórki)

Religia

Bogowie greccy dawno już przeszli na emeryturę - chociaż ich wspomnienie jest ciągle żywe wśród dzieci, które w szkołach uczą się mitologii, a w muzeach ich liczne wizerunki są uwiecznione na monetach lub podziwiamy je w postaci posągów.

Obecnie 98% Greków należy do kościoła prawosławnego. Istnieje on od roku 1058. Doszło wtedy do rozłamu (schizmy) i uniezależnienia się prawosławia od Kościoła rzymskiego. Dużą rolę odegrała przy tym polityka rozszerzania wpływów, ale także względy religijne: wg prawosławnych Duch Święty pochodzi wyłącznie od Ojca, podczas gdy wg Kościoła rzymskiego pochodzi także od Syna.
Kościół prawosławny nie ma zwierzchnika czy też duchownego, który byłby uznawany za najwyższy i nieomylny autorytet, dlatego też grekokatolicy nie rozumieją uwielbienia, jakim Kościół rzymskokatolicki darzy papieża. Od roku 1850 kościół greckokatolicki, z wyjątkiem Krety i Dodekanezu, nie podlega już patriarsze Konstantynopola. Administrowanie greckim Kościołem narodowym należy do arcybiskupa Aten i dwunastu innych biskupów. Wypełniają oni postanowienia zwoływanego rokrocznie soboru wszystkich 82 biskupów.

Kościół ma w Grecji bardzo silną pozycję. Nie do pomyślenia jest zatwierdzenie jakiegokolwiek aktu państwowego bez uzyskania błogosławieństwa kapłana. Również grecki prezydent musi być wyznania greckokatolickiego. I choć od czasów Papandreou wprowadzono śluby cywilne i rozwody, to nadal należą one do rzadkości.

Wakacyjny słowniczek

• kafenion - Kawiarnia
• trapeza - bank
• tachidhromion - poczta
• farmakion - apteka
• taverna - tawerna
• ne - tak
• ochi - nie
• Kalimera - Dzień dobry
• Kalispera - Dobry wieczór
• Kalinichta - Dobranoc
• Cherete - Witam Państwa
• Jia sou - Witam cię
• Jia sas - Witam Was
• Sto kalo - Wszystkiego dobrego
• Ti kanete - Jak się Państwo mają?
• kala - dobrze
• Efcharisto - Dziękuję
• Parakalo - Proszę
• Endaxi - Wszystko jasne?
• Pou ine... - Gdzie jest...
• Pos sas lene? - Jak się pan/i nazywa?
• nero - woda
• Parakalo ton katalogo - Poproszę kartę dań.
• Thelo... - Chciał (a) bym...
• Thelome... - Chcielibyśmy...
• to logariasmo - rachunek
• i efimeridha - gazeta
• ta tsigara - papierosy
• ta spirta - zapałki
• Posso kani afto? - Ile to kosztuje?
• to taxi - taksówka
• i stassi - przystanek
• Pou ine i stassi? - Gdzie jest przystanek autobusowy?
• Possa chiliometra ine os...? - Ile kilometrów jest do...?

Liczebniki

• 1 - ena/mia,
  
• 2 - dio,
  
• 3 - tria,
  
• 4 - tesera,
  
• 5 - bente,
  
• 6 - eksi,
  
• 7 - efta,
  
• 8 - okto,
  
• 9 - enea,
  
• 10 -deka,
  
• 11 - endeka,
  
• 12 - dodeka,
  
• 13 - dekatria,
  
• 14 - dekatesera,
  
• 15 - dekabente,
  
• 16 - dekaseki,
  
• 17 - dekaefta,
  
• 18 - dekaokto,
  
• 19 - dekaenea,
  
• 20 - ikosi,
  
• 21 - ikosi ena,
  
• 30 - trianda,
  
• 31 - trianda ena,
  
• 40 - saranda,
  
• 50 - beninda,
  
• 60 - eksinda,
  
• 70 - eftominda,
  
• 80 - ogtonda,
  
• 90 - eneninda,
  
• 100 - ekato,
  
• 1000 - chilia.

Przepisy celne

Dozwolony wwóz towarów wolnych od cła do Polski:

Wyroby tytoniowe

250 papierosów lub 50 cygar, lub 250 g tytoniu, lub każdy z tych towarów w odpowiednich proporcjach.

Alkohol i napoje alkoholowe

1 litr wysoko procentowego alkoholu powyżej 22% obj. lub 2 litry wyrobów winiarskich lub 5 litrów piwa.

Inne towary

Rzeczy zwyczajowo traktowane jako upominki do wartości całkowitej 175 E (oboby powyżej 18l.) - w tym wyrobów spirytusowych oraz napojów alkoholowych innych niż wyroby winiarskie i piwo - nie więcej niż 1 l, piwa - nie więcej niż 2 l, wyrobów tytoniowych - nie więcej niż 100 sztuk papierosów albo nie więcej niż 25 sztuk cygar, albo do 100 g tytoniu; do 90 E (osoby poniżej 18 l.) - z pominięciem napojów alkoholowych.