Historia Chile

Przed przybyciem Hiszpanów tereny obecnego Chile były zamieszkiwane przez Indian. Około VII-VIII w. obszary północnego Chile zostały objęte wpływami kultury Tiahuanaco, a w początkach XVI w. włączone do Imperium Inków. W pierwszej połowie XVI w. tereny aż do rzeki Bío-Bío zostały opanowane przez Hiszpanów i włączone do wicekrólestwa Peru. Obszary bardziej na południe pozostały we władaniu Araukanów, którzy utrzymali niezależność aż do drugiej połowy XIX w. Zapoczątkowany w drugiej połowie XIX w. wśród Kreolów chilijskich ruch separatystyczny doprowadził do proklamowania w 1818 niepodległej republiki z prezydentem B. O'Higginsem na czele.

Kryzys spowodowany I wojną światową położył kres gospodarczej stabilizacji Chile. W latach 1938-1952 władzę sprawowała koalicja radykałów i komunistów - Front Ludowy, reprezentująca głównie interesy klasy średniej. Na przełomie lat 50. i 60. silnie uwidoczniły się tendencje do przeprowadzenia reform społecznych i gospodarczych, co umożliwiło przejęcie władzy w 1964 chrześcijańskim demokratom, głoszącym hasła "rewolucji w wolności". W 1970 w wyborach prezydenckich zwyciężył kandydat lewicowej koalicji Jedność Ludowa, S.Allende Gossens, który przystąpił do realizacji programu "chilijskiej drogi do socjalizmu", przeprowadzając szereg radykalnych reform, m.in. wywłaszczając amerykańskich właścicieli kopalń miedzi, prowadzących do wewnętrznego chaosu i pogorszenia się sytuacji gospodarczej Chile. W 1973 jednostki militarne z gen. A.Ugartem Pinochetem na czele, w wyniku zamachu stanu ustanowiły rządy junty wojskowej, wprowadzając radykalną politykę ekonomiczną (zasady wolnego rynku) i zwalczając wewnętrzną opozycję (ofiarami terroru padły tysiące osób). Narastający w latach 80. sprzeciw wobec rządów junty zmusił Pinocheta do zorganizowania w 1988 narodowego referendum, które odrzuciło jego kandydaturę na kolejną kadencję prezydencką. W wyborach prezydenckich w 1989 zwyciężył polityk chadecki A.Azócar. który przywrócił rządy cywilne. Pinochet zachował (do 1997) stanowisko głównodowodzącego sił zbrojnych, z prawem wyznaczenia swego następcy. Kolejne wybory w 1993 wygrał ponownie kandydat chadecki - E.Frei Ruitz-Tagle. 17 października 1998 Pinochet został zatrzymany w Wielkiej Brytanii na wniosek władz hiszpańskich, które wystąpiły o jego ekstradycję.