Kuba - informacje praktyczne
Kuba - wiza, przepisy wjazdowe
Kuba - przepisy celne
Kuba - przepisy prawne
Kuba i ubezpieczenia
Służba zdrowia na Kubie i wymagane szczepienia
Kuba - informacje dla kierowców
Kuba i podróżowanie po kraju
Bezpieczeństwo na Kubie
Kuba - religia i obyczaje
Kuba - święta

Kuba - Republika Kuby

Stolica Kuby: Hawana
Waluta Kuby: peso kubańskie (CUP), 1 CUP = 100 centavo, peso kubańskie wymienialne (CUC), 1 CUC = 100 centavo;
Kurs wymiany na Kubie: 1 CUC = 24 CUP
(Dolar amerykański w obrocie gotówkowym został obciążony dodatkowym podatkiem w wysokości 10%, co w praktyce spowodowało wycofanie tej waluty z obrotu gotówkowego na terytorium Republiki Kuby. W rozliczeniach gotówkowych, na wewnętrznym rynku dewizowym, USD został zastąpiony przez kubańskie peso wymienialne - peso convertible.)
Język urzędowy Kuby: hiszpański

Kuba - informacje praktyczne

• Banki, urzędy, instytucje użyteczności publicznej i punkty hand­lowo­-usługowe nie honorują kart kredytowych VISA, CABAL, MasterCard, VISA Electron ani czeków, w tym czeków podróżnych, wydanych przez banki amerykańskie lub inne banki z udziałem kapitału amerykańskiego. Przed wyjazdem z Polski należy dowiedzieć się we własnym banku, czy posiadane karty kredytowe będą działały na Kubie. Istnieje możliwość przekazania środków pieniężnych z Polski za pośrednictwem Agencji ASISTUR S.A. - adres w Hawanie jw., tel. (53-7) 862 86 24, 862 87 94, faks (53-7) 866 55 67. Wpłata musi być dokonana w euro. Agencja Western Union realizuje wyłącznie limitowane przekazy pieniężne z terytorium USA na rzecz osób zamieszkałych na stałe na wyspie.
• Od listopada 2004 r. na obszarze całej republiki operacje gotówkowe w dolarach amerykańskich są obciążone dodatkową 10-procentową opłatą podczas wymiany na CUC. W rozliczeniach gotówkowych na rynku wewnętrznym dla turystów i cudzoziemców jedyną obowiązującą walutą jest kubańskie peso wymienialne CUC. Jest to waluta Banku Centralnego Kuby, wymienialna wyłącznie na terenie Kuby, występująca w postaci banknotów 100, 50, 20, 10, 5 i 1 peso oraz bilonu 1 peso i 50, 25, 10, 5, 1 centavo. Do obiegu są dopuszczone inne waluty, takie jak: euro, dolar kanadyjski, funt szterling, frank szwajcarski. Na terenie kraju funkcjonuje sieć państwowych kantorów wymiany walut - CADECA.
• W porównaniu z Polską ceny na Kubie są średnio czterokrotnie wyższe. Cudzoziemcy są zobligowani do zaopatrywania się w produkty w sklepach należących do sieci handlowych Tien­das Panamericanas, Cubalse, Palco, gdzie płaci się w walucie wymiennej CUC. Owoce, warzywa i mięso wieprzowe można kupować za peso (nacional) CUP na bazarach i w kioskach z warzywami.
• Koszt połączenia telefonicznego z Polską to ok. 4,50 CUC za 1 minutę.
• Spółka ASISTUR S.A. świadczy usługi w zakresie ubezpieczeń, pomocy medycznej, finansowej, prawnej, transportu, także sa­ni­tarnego i przewozu zwłok, rezerwacji lotniczych i hote­lowych (e-mail: ventas@asistur.get.cma.net).
• Na terenie Kuby działa międzynarodowa firma spedycyjna DHL (adres w Hawanie: calle 26 esquina a avenida 1ra, Miramar).
• Praktycznie nie funkcjonuje komunikacja miejska.
• Napięcie w sieci - 110 V, 60 Hz, w hotelach i niektórych domach - 220 V, 60 Hz. Stosowane są wtyczki z prostokątnymi płaskimi bolcami.
• Różnica czasu między Warszawą a Hawaną wynosi 6 godzin (minus). Czas letni obowiązuje od maja do października.
• Robienie zdjęć lub kręcenie filmu w celach zawodowych lub komercyjnych, z użyciem sprzętu profesjonalnego, wymaga odpowiedniego zezwolenia. Brak zezwolenia może być przyczyną konfiskaty filmu i wypisania mandatu.
• Należy unikać przypadkowych znajomości. Tubylcy, którzy się przesadnie spoufalają, są podejrzanie przyjacielscy, uprze­dzająco wylewni i skorzy do wygłaszania krytycznych uwag pod adresem panującego reżimu, mogą się okazać agentami, prowokatorami lub zwykłymi naciągaczami. Dotyczy to rów­nież prostytutek, które często są na usługach tutejszych służb bezpieczeństwa.

Kuba - wiza, przepisy wjazdowe

Obywatel polski udający się na Kubę obowiązany jest do posiadania wizy odpowiedniej do celu planowanego pobytu lub tzw. karty turysty (Tarjeta de Turista). Wizy wydaje konsulat kubański w Warszawie, a karty turysty (indywidualne lub grupowe) można kupić tamże lub w niektórych biurach podróży - kosztują 17 EUR. Przy przekraczaniu granicy wymagany jest 3-miesięczny okres ważności paszportu, licząc od planowanej daty wyjazdu z Kuby. Turysta obowiązany jest rów­nież mieć bilet powrotny lub umożliwiający kontynuację pod­róży. Służby graniczne mogą odmówić prawa przekroczenia granicy bez podania powodu. Osoby przyjeżdżające na Kubę z zamiarem wykonywania pracy dziennikarskiej muszą mieć odpo­wiednią akredytację; jej brak może być przyczyną aresz­towania i deportacji. Przed odprawą paszportową każdy turysta mający wizę obowiązany jest wypełnić formularz Tarjeta Internacional de Embarque y Desembarque. Podstemplowany formularz należy zachować, ponieważ bez niego niemożliwe jest opuszczenie Kuby, a uzyskanie nowego wymaga wielu zabiegów. Turyści przyjeżdżający na wypoczynek zorganizowany nie muszą udokumentować posiadanych środków pieniężnych. Turyści przy­jeżdżający indywidualnie powinni mieć przynajmniej 100 CUC (lub równowartość tej kwoty w innej walucie wymienialnej) na każdy dzień planowanego pobytu. Służby graniczne egzek­wują rygorystycznie ten wymóg. Posiadanie kart kredytowych traktowane jest jako spełnienie tego warunku. W razie pobytu dłuższego niż 30 dni wizę można przedłużyć na miejscu. Formalności załatwia się we właściwych urzędach imigracyjnych Inmigración y Extranjería (adres w Hawanie: calle Factor y Final, Nuevo Vedado, Plaza de la Revolución); wcześniej trzeba kupić znaczki opłaty skarbowej na sumę 25 CUC w jednym z oddziałów Banco de Crédito y Comercio. Należy przedłożyć do wglądu paszport, bilet lotniczy i rachunek za opłacone zakwaterowanie. Przy wylocie z Kuby trzeba wnieść obowiązkową opłatę lotniskową w wysokości 25 CUC. Próby uchylenia się od tego obowiązku mogą się skończyć zatrzymaniem podróżnego w areszcie imigracyjnym.

Kuba - przepisy celne

Rzeczy przeznaczone do użytku osobistego nie podlegają ocleniu. Zezwala się na wwóz 2 butelek alkoholu i 200 szt. papierosów oraz lekarstw na własny użytek (poza lekami psychotropowymi, insuliną i krwiopochodnymi). Zezwala się po­nadto na wwóz towarów, których łączna wartość nie przekracza 1000 CUC, przy czym podlegają one opodatkowaniu z zasto­so­waniem stawki progresywnej: towary o wartości do 50,99 CUC - zwolnione z podatku, do 250,99 CUC - 100%, do 500,99 CUC - 150%, do 1000 CUC - 200%. Towary, których wartość prze­kroczy 1000 CUC, zostaną zarekwirowane. Nie zezwala się na wwóz zamrażarek, klimatyzatorów, kuchenek elektrycznych, mikro­falówek. Można wwieźć po 2 szt. odtwarzaczy wideo i mag­ne­towidów, odtwarzaczy i nagrywarek DVD, sprzętu muzycz­nego, telewizorów i lodówek, o ile ich łączna wartość nie przekracza 1000 CUC. Wwóz urządzeń łączności radiowej, tele­fonów bezprzewodowych itd. wymaga uzyskania odpowiedniego zezwolenia Ministerstwa Informatyki i Komunikacji. Przepisy fitosanitarne zakazują wwozu owoców, warzyw, sadzonek, nasion i pokarmów dla zwierząt. Zakaz dotyczy również serów, wędlin, mięs i ich przetworów nie opakowanych hermetycznie. Hermetycznie opakowana żywność może zostać wwieziona, jeżeli na opakowaniu znajduje się informacja dotycząca produ­centa, terminu przydatności do spożycia i wagi produktu. Wska­zane jest zadeklarowanie wwożonej gotówki w kwocie przekraczającej 5000 USD. Turysta, którego bagaż przekracza limit wagowy określony przez przewoźnika, musi wnieść opłatę na rzecz państwa kubańskiego. Bez rachunku potwierdzającego zakup można wywieźć jedynie 50 szt. cygar w opakowaniach lub luzem. Normy CITES zakazują wywozu zwierząt morskich i lądowych, endemicznych lub będących pod ochroną (np. żółwi, iguan, krokodyli, papug) oraz skór i wyrobów z tych zwierząt. Na wywóz antyków i dzieł sztuki, w tym również rękodzieła i rze­miosła artystycznego większej wartości, należy uzyskać zezwo­lenie, wydawane przez Registro Nacional de Bienes Culturales Departamentu Dziedzictwa w Ministerstwie Kultury. Na wywóz większej ilości złota czy srebra należy mieć zezwolenie Banco Nacional de Cuba. Nie zezwala się na wywóz więcej niż 3 dużych muszli. Wywóz alkoholu ograniczony jest do 4 butelek. Obowiązuje zakaz wywozu miejscowych walut w kwotach przekraczających 100 CUP i 200 CUC.

Kuba - przepisy prawne

Miejscowe władze surowo zwalczają przestępczość narkotykową. Za posiadanie i przemyt narkotyków lub środków odurzających bądź handel nimi grozi kara do 30 lat pozbawienia wolności. Wysokie kary więzienia grożą również za organizowanie lub sprzyjanie nielegalnej emigracji obywateli ku­bań­skich. Za jakiekolwiek kontakty z przedstawicielami opozycji grozi aresztowanie i wydalenie z kraju. Za każdy dzień pobytu w areszcie imigracyjnym pobierana jest opłata w wysokości 37 CUC. Strona kubańska przestrzega postanowień konwencji konsularnej obowiązującej między Polską i Kubą. Nie ma prze­pisów, które umożliwiałyby cudzoziemcom odzyskanie przy wy­jeździe podatku VAT za zakupione na Kubie towary. Cudzo­ziemcy nie mogą kupować na Kubie gruntów.

Istnieje obowiązek meldunkowy. Formalność tę załatwia się w terytorialnie właściwej delegaturze Inmigración y Extranjería (należy przy tym wnieść opłatę w CUC).

Kuba i ubezpieczenia

Zaleca się wykupienie w Polsce polisy ubezpie­czeniowej od następstw nieszczęśliwych wypadków i kosztów leczenia. Należy się przy tym upewnić, czy firma ubezpie­cze­nio­wa ma przedstawiciela uprawnionego do działania na obszarze Ameryki Łacińskiej i z jaką instytucją kubańską on współpracuje. Firma ASISTUR SA (adres w Hawanie: Prado 208, między Colon i Trocadero) oferuje usługi ubezpieczeniowe, lecz proponowane przez nią stawki są dość wysokie.

Służba zdrowia na Kubie i wymagane szczepienia

Nie są wymagane żadne szczepienia ochronne. Występuje tu okresowo zagrożenie takimi chorobami, jak: ameboza, denga, denga krwotoczna, zapalenie (wirusowe) spojówek. Najczęściej występują zatrucia pokar­mowe, w szczególności po spożyciu potraw z owocami morza. Nie wolno pić nie przegotowanej wody ani spożywać nie umytych warzyw i owoców. Odradza się spożywanie sałaty. Częste są również przypadki poparzeń słonecznych oraz zabu­rzenia funkcjonowania układu krążenia wywołane wysoką tem­peraturą powietrza, jego dużą wilgotnością i raptownymi skokami ciśnienia (zwłaszcza w okresie huraganów). W okresie huraga­nów nasilają się również stany apatii, depresji lub rozdrażnienia. Z uwagi na występujące okresowo burze elektromagnetyczne osoby z rozrusznikiem serca powinny zasięgnąć przed podróżą porady lekarza specjalisty. Nie wszystkie miejscowe biura podró­ży zapewniają opiekę lekarską uczestnikom wycieczek grupo­wych. W niektórych większych hotelach jest lekarz pierwszego kontaktu (koszt wizyty to ok. 30 CUC). W Hawanie specja­listyczną opiekę medyczną na dość dobrym poziomie oferują: Centro de Investigaciones Medico-Quirurgicas CIMEQ (calle 216 y 11B, Siboney), Clínica Central Cira García (calle 20 y avenida 41 No. 4101, Miramar), Hospital Hermanos Ameijeiras (calle San Lazaro 701, Centro Habana), Hospital Ortopédico Frank País (avenida 51 No. 19603, Marianao), Centro Internacional de Retinosis Pigmentaria (calle L y 13, Vedado). Apteki między­narodowe oferują leki w ograniczonym zakresie; ich ceny są wysokie. Dzień pobytu w szpitalu (z wyżywieniem, bez lekarstw i zabiegów) kosztuje 130 CUC za pierwszy dzień i 90 CUC za każdy następny, wizyta lekarska 30-50 CUC, analizy ambulatoryjne do 30 CUC, założenie gipsu ok. 25 CUC. Placówki honorują karty kredytowe, o ile nie są one wydane przez banki amerykańskie lub z kapitałem amerykańskim. Za usługi wysta­wiane są rachunki, które mogą stanowić podstawę do ubiegania się o zwrot poniesionych kosztów leczenia. Placówki służby zdrowia dla cudzoziemców znajdują się w Pinar del Rio, Vara­dero, Villa Clara, Cienfuegos, Trinidad, Guardalavaca i Santiago de Cuba.

Kuba - informacje dla kierowców

Na drogach obowiązuje ruch prawostronny. Sygnalizacja świetlna umieszczana jest za skrzy­żo­waniem. Na rondzie pierwszeństwo mają pojazdy nadjeżdżające z prawej strony. Polskie prawo jazdy jest honorowane przez okres 6 miesięcy od daty przekroczenia granicy, zaleca się jednak posiadanie międzynarodowego prawa jazdy. Nie ma obowiązku wykupienia ubezpieczenia OC, AC czy NW. Spółka ASISTUR SA oferuje ubezpieczenia komunikacyjne. Ubezpieczenie wymaga­ne jest jednak w przypadku wynajmu pojazdu kołowego lub jednostki pływającej. Jest ono z reguły wliczane w cenę wynajmu. Należy tego dopilnować we własnym dobrze pojętym interesie. Polskie polisy komunikacyjne nie są uznawane. Niektóre odcinki autostrad są płatne od 2 do 4 CUC. Litr paliwa kosztuje od 0,95 do 1,10 CUC. Paliwo należy tanko­wać wyłącznie na stacjach benzynowych ORO NEGRO lub CUPET.

Kuba i podróżowanie po kraju

Na Kubę można się dostać liniami lotniczymi Air Europa, Air France, Iberia, LTU/Condor, KLM/Martinair lub liniami czarterowymi. Nie ma ograniczeń w pod­różowaniu po kraju z wyjątkiem oznakowanych stref specjalnych (w tym amerykańskiej bazy wojskowej w Guan­tanamo). Odradza się podróże na Kubę w okresie od czerwca do listopada, gdyż na Oceanie Atlantyckim, Morzu Karaibskim i w Za­toce Meksykańskiej tworzą się w tym czasie liczne huraga­ny, stanowiące bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia i życia. Z obserwacji wynika, że w okresie od listopada do marca warunki pogodowe są najbardziej sprzyjające. Firmy przewozowe: Transtur SA (e-mail: webmaster@transtur.com.cu), Viazul (e-mail: viazul@transnet.cu). Można się również przemieszczać po kraju koleją. Istnieją dwa rodzaje pociągów: normal i especial. Bilet na pociąg especial na przejazd trasą Hawana-Santiago de Cuba kosztuje 72 CUC (w cenę biletu wliczony jest koszt poczęstunku). Bilet na tę samą trasę pociągiem normal kosztuje 30 CUC. Podróż trwa 14 lub 16 godzin, w zależności od rodzaju pociągu. Godziny odjazdu i przyjazdu pociągów są umowne (normę stanowią 4-, 5-godzinne opóźnienia). W okresie letnim bilet należy kupo­wać z siedmiodniowym wyprzedzeniem. Wycieczki po kraju można załatwić w agencjach turystycznych: Havanatur S.A., Cubatur, Cubanacan, Gaviota Tours, Paradiso, Rumbos Cuba. Samochód można wynająć w jednej z sieci rent-a-car: REX, Cuba Car, Transtur. Koszt wynajmu samochodu na 3 dni wynosi przykładowo: 200 CUC kaucji + 57 CUC (doba) + 10 CUC za ubezpieczenie + benzyna (0,95 CUC za 1 l) + opłata za każdy kilometr przejechany ponad wyznaczony limit. Można korzystać bez­piecznie z usług korporacji taksówkowych Panataxi (tel. 55 55 55) lub Turistaxi (tel. 33 66 66). Opłata za przejazd taksówką wynosi: 1 CUC za złamanie licznika + 0,50 CUC za każdy kilometr. Cudzo­ziemiec, który nie korzysta z usług hoteli, może się zatrzymać na nocleg jedynie w kwaterach prywatnych (casas particulares) mających licencje uprawniające do przyjmowania turystów (cena za pokój - ok. 20 CUC). Podczas szukania kwater prywatnych należy zwrócić uwagę na standard, ponieważ za taką samą cenę można znaleźć kwatery na bardzo dobrym albo bardzo niskim poziomie.

Bezpieczeństwo na Kubie

W ostatnich latach na Kubie znacznie nasili­ła się przestępczość pospolita, głównie ze względu na zubo­żenie społeczeństwa. Coraz częściej zdarzają się kradzieże w pokojach hotelowych. Rośnie liczba napadów rabunkowych z użyciem broni, często ze skutkiem śmiertelnym. Wzrasta liczba włamań do samochodów, kradzieży torebek damskich, biżuterii, sprzętu foto­graficznego i telefonów komórkowych. Sprawcy tych przestępstw są zdeterminowani i brutalni. Nie należy liczyć za bardzo na pomoc policjantów, patrolujących przez całą dobę najważniejsze punkty w atrakcyjnych turystycznie miastach. Zda­rzają się nato­miast przypadki wyłudzania drobnych kwot przez policjantów, którzy zatrzymują pojazdy z wypożyczalni (na reje­stracji tu­rystycz­nej) pod pretekstem wykroczeń komunikacyjnych. W sto­licy należy unikać poruszania się, zwłaszcza po zachodzie słońca, po takich dzielnicach jak Centro Habana (okolice dawnego barrio Colón, ulice Amistad i Monte), Habana Vieja (ulice Sol, Jesus Maria, Aguacate), a także Lavton, Cerro, 10 de Octubre, San Miguel del Padron, Arroyo Naranjo. Należy w sposób szczególny zadbać o zabezpieczenie przed kradzieżą paszportów, kart kredytowych, dokumentów podróży itd.

Kuba - religia i obyczaje

Religią wiodącą jest katolicyzm. Stosun­kowo licznie reprezentowany jest również protestantyzm. Odrębną, niezmiernie ważną rolę w historii Kuby odgrywała zawsze masoneria. Kultywowana jest ponadto regla de ocha (santería), pierwotnie religia niewolników przywiezionych z Czarnego Lądu, sięgająca swymi korzeniami początków XVII w. Dziś stanowi synkretyczne połączenie wierzeń w rozliczne bóstwa afrykańskie z religią chrześcijańską. Co roku 817-osobowa Rada Kapłanów Starszych Yoruba odczytuje, zgodnie z wielo­wiekową tradycją, Pismo Ifa zawierające przepowiednie i zalecenia na dany rok. Jest to przekazywany z pokolenia na pokolenie zawiły system interpretacji znaków występujących w otoczeniu, spisany w Świętej Księdze Ifa, zwanej też Dziełem Oddun. W skład Rady wchodzą Babalawos (kapłani). W stolicy wyodrębniają się trzy główne ośrodki propagujące aktywnie tę religię: są to dzielnice Regla, Guanabacoa i Diez de Octubre. Nieoficjalne źródła podają, że 75% ludności Kuby praktykuje potajemnie santeríę.

Kuba - święta

Dni wolne od pracy to: 1 i 2 stycznia - Dia de la Liberación (Dzień Wyzwolenia), 1 maja - Międzynarodowy Dzień Pracy, 25, 26, 27 lipca - obchody Insurekcji Narodowej (rocznica szturmu na koszary Moncada), 30 lipca - Dzień Męczenników Rewolucji, 10 października - rocznica wybuchu Walk o Niepodległość (dzień pamięci poległych w wojnach narodowowyzwoleńczych), 25 grudnia - Boże Narodzenie. Na 17 grudnia przypada jedno z ważniejszych świąt w kalendarzu religijnym Kubańczyków. W Kościele katolickim obchodzony jest dzień św. Łukasza (św. Łazarza). Do miejscowości Rincón w prowincji Hawana, gdzie znajduje się sanktuarium San Lázaro (ikonę św. Łazarza przywieziono z Hiszpanii do Hawany w XVI w.), przybywają przez cały tydzień rzesze kalek, ociemniałych, upośledzonych umysłowo, paralityków, trędowatych, chorych na łuszczycę, padaczkę, AIDS, choroby weneryczne. Szacuje się, że co roku w uroczystościach ofiarnych i dziękczynnych w Rincón bierze udział blisko 200 tys. pielgrzymów. Natomiast dla wyznawców santeríi dzień 17 grudnia jest świętem Babalu Aye. Bóstwo to znane jest również w innych krajach jako Legba Pied Casse (Haiti), Legba (Republika Dominikany), Sakpana (Trynidad i Tobago), Omolu, Shapanan, Sakpata, Obaluaie, Alapo (Brazylia).